[Giải đáp] Đặt bát hương trước hay sau mâm ngũ quả

Đặt bát hương trước hay sau mâm ngũ quả 1

Thờ cúng là một trong những phong tục văn hóa tâm linh lâu đời của người Việt. Trong các dịp lễ tết hoặc ngày rằm mọi người thường chú trọng đến việc thờ cúng. Tuy nhiên việc đặt bát hương trước hay sau mâm ngũ quả là điều mà nhiều người chưa nắm rõ. Để giải đáp những thắc mắc này, mọi người hãy cùng tìm hiểu qua các thông tin sau.

Đặt bát hương trước hay sau mâm ngũ quả 1

Đặt bát hương trước hay sau mâm ngũ quả là điều mà nhiều người thắc mắc

Mâm ngũ quả là gì?

Trong văn hóa dân gian của người Việt, mâm ngũ quả là một điều quen thuộc với tất cả mọi người trong những dịp cúng lễ tết hoạc các ngày rằm, những dịp đặc biệt. Đây là một trong những phong tục tập quán lâu đời được hình thành nên với ý nghĩa tốt đẹp.

Một mâm ngũ quả sẽ thường 5 loại quả, trái cây khác nhau. Mỗi loại cũng sẽ biểu trưng một ý nghĩa riêng biệt. Theo phong tục, ngũ quả tượng trưng cho ngũ phúc lâm môn với ý nghĩa mang lại sự giàu sang, phú quý, mạnh khỏe, sống lâu và yên bình.

Việc chọn lựa các loại trái cây để hợp thành ngũ quả còn phụ thuộc vào từng vùng miền riêng biệt. Mỗi vùng miền sẽ trưng những loại quả mang một ý nghĩa khác nhau nhưng đều là những mong cầu hạnh phúc, bình an, phú quý và sung túc.

Mâm ngũ quả của 3 miền Bắc, Trung, Nam

Đặt bát hương trước hay sau mâm ngũ quả 2

Mâm ngũ quả của mỗi miền Bắc, Trung, Nam đều có những loại trái cây riêng biệt

Mâm ngũ quả miền Bắc

Mỗi vùng miền sẽ có những cách chưng mâm ngũ quả riêng biệt theo từng phong tục, tập quán. Đối với miền Bắc vào những dịp đặc biệt như lễ tết, ngày rằm hoặc các dịp cúng gia tiên… sẽ thường chưng các loại quả chuối, phật thủ, sung, lê, quất.

Những loại quả này cũng mang những ý nghĩa riêng biệt với sự mong cầu về bình an, sức khỏe, tuổi thọ, phú quý, giàu sang. Đây là một trong những phong tục lâu đời được gìn giữ đến ngày nay.

Mâm ngũ quả miền Trung

Đối với những phong tục chưng mâm ngũ quả của người miền Trung không quá cầu kỳ và câu nệ về hình thức. Dường như họ chỉ chưng bày, dâng lên thần linh, tổ tiên những loại quả, trái cây tươi ngon.

Các loại quả thường thấy trong mâm cúng ngũ quả của người miền Trung là: cam, táo, mãn cầu, thanh long, chuối, dừa, dưa hấu, dứa… Các loại quả này không mang ý nghĩa đặc biệt gì chỉ thể hiện ở lòng thành của người cúng.

Mâm ngũ quả miền Nam

Đối với người miền Nam các phong tục cúng kiếng thường rất cầu kỳ và đặc biệt họ rất chú trọng vào mâm ngũ quả. Mỗi loại trái cây đều có những ý nghĩa riêng biệt nhằm thể hiện những mong cầu của mình đến các vị thần linh, ông bà tổ tiên.

Vào mỗi dịp lễ tết, mâm ngũ quả của người miền Nam sẽ gồm các loại trái cây như: mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài, dứa. Mâm ngũ quả dâng lên với mong muốn cầu sự an yên, hạnh phúc, phú quý, sức khỏe.

Đặt bát hương trước hay sau mâm ngũ quả?

Đặt bát hương trước hay sau mâm ngũ quả 3

Mỗi bàn thờ sẽ có cách đặt mâm ngũ quả và bát hương riêng biệt

Với bàn thờ thần linh, gia tiên

Đặt bát hương trước hay sau mâm ngũ quả với bàn thờ thần linh, gia tiên là điều mà nhiều người băn khoăn, bối rối trong việc bố trí. Theo quan niệm dân gian thì đối với bàn thờ này nên đặt bát hương sau và mâm ngũ quả đặt trước theo hướng ngoài vào.

Với bàn thờ đình, chùa, họ

Tại những bàn thờ ở Đình, Chùa, Họ thường là những nơi thờ cúng lớn nên bàn thờ tại những nơi này được thiết kế rộng rãi hơn và có kích thước lớn. Do đó việc bài trí mâm ngũ quả và bát hương tại đây cũng khác biệt so với ở nhà.

Thông thường ở những nơi này sẽ có nhiều người thắp hương hơn và đặc biệt trong những ngày lễ lớn. Vì vậy bát hương sẽ được bố trí trước và mâm ngũ quả sẽ được đặt về phía sau để đảm bảo thuận tiện hơn cho mọi người.

Với bàn thờ treo tường

Với những gia đình có diện tích nhỏ thường sẽ chọn kiểu bàn thờ treo tường để tiết kiệm không gian cũng như đảm bảo được việc thờ cúng nơi trang nghiêm nhất. Đối với những bàn thờ này có kích thước nhỏ nên đặt mâm ngũ quả và bát hương cũng khác.

Vì có kích thước nhỏ nên bát hương sẽ được đặt phía sau và mâm ngũ quả sẽ đặt chếch về hai bên của bàn thờ. Tuy nhiên nếu không gian bàn thờ còn đủ chỗ thì mâm ngũ quả sẽ được đặt vị trí chính giữa trước bát hương.

Đặt bát hương trước hay sau mâm ngũ quả 4

Đối với bàn thờ treo tường bát hương sẽ đặt sau mâm ngũ quả

Với bàn thờ Phật

Đối với bàn thờ Phật cũng thường có thiết kế nhỏ, tuy nhiên việc đặt mâm ngũ quả thường được đặt bên cạnh bát hương. Nếu mâm ngũ quả lớn cũng có thể đặt hướng lên trước sang hai bên bàn thờ và vẫn được đặt trước bát hương.

Với bàn thờ Thần tài – Thổ địa

Đối với bàn thờ Thần tài – Thổ địa thì việc đặt bát hương sẽ thường được cố định tại một vị trí duy nhất. Do đó mâm ngũ quả sẽ được đặt trước bát hương để đảm bảo không gian thờ cúng tốt nhất và không xê dịch bát hương.

Thờ cúng mâm ngũ quả là một trong những phong tục truyền thống lâu đời mang những ý nghĩa đặc biệt. Qua những thông tin trên, mọi người có thể biết được đặt bát hương trước hay sau mâm ngũ quả theo từng bàn thờ để sắp đặt một cách chính xác hơn.